مقدمه
هیأت وزیران در جلسه مورخ 30 /11 /1381 بنا به پیشنهاد شماره 37319 مورخ 31 /6 /1381 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (3) ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 1380ـ، آیین نامه اجرایی تبصره یاد شده را به شرح ذیل تصویب نمود:
فصل او‌ل ـ معافیت موضوع بند ‹‹الف›› ماده (139)
فصل او‌ل ـ معافیت موضوع بند ‹‹الف›› ماده (139)
ماده 1
فصل دو‌م ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند “د›› ماده (139)
فصل دو‌م ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند “د›› ماده (139)
ماده 2
ماده 2ـ مدارسی که قبلاً طبق تشخیص شورای مدیریت حوزه علمیه قم از جمله مدارس علوم اسلامی شناخته شده یا بعداً شناخته شوند، نسبت به کمکها و‌هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی مشمول مالیات به نرخ صفر (توضیح) می باشند.
تبصره 1ـ استفاده از نرخ صفر برای محاسبه مالیات (توضیح)، منوط به تأیید شورای مدیریت حوزه علمیه قم مبنی بر تداو‌م فعالیت مدرسه در زمره علوم اسلامی در سال مربوط (توضیح) است که باید حداکثر تا پایان تیر ماه سال بعد به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم گردد.
تبصره 2ـ استفاده از نرخ صفر در خصوص درآمد موقوفات متعلق به مدارس یاد شده منوط به رعایت مقررات فصل پنجم این آیین‌نامه خواهد بود (توضیح)
فصل سوم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند «هـ» ماده (139)
فصل سوم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند «هـ» ماده (139)
ماده 3
ماده 3ـ نهادهایی که طبق نظر هیأت وزیران جزﺀ نهادهای انقلاب اسلامی شناخته شده یا بشوند، نسبت به کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی مشمول مالیات به نرخ صفر (توضیح) می باشند.
فصل چهارم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند “و›› ماده (139)
فصل چهارم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند “و›› ماده (139)
ماده 4
ماده 4 ـ آن قسمت از درآمد صندو‌ق عمران موقوفات کشور (بنیاد توسعه و عمران موقوفات کشور (توضیح) ) که به مصرف عمران موقوفات کشور برسد، مشمول مالیات به نرخ صفر (توضیح) است مشرو‌ط بر اینکه برای (توضیح) هر سال گواهی لازم مبنی بر صرف درآمد صندو‌ق در امور یاد شده توسط سازمان اوقاف و امور خیریه صادر و حداکثر تا پایان تیر ماه سال بعد به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم گردد.
فصل پنجم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند “ح›› ماده (139)
فصل پنجم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند “ح›› ماده (139)
ماده 5
فصل پنجم ـ معافیت موضوع بند ‹‹ح›› ماده(139)
ماده 5 ـ آن قسمت از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی و برابر مفاد و‌قفنامه‌های مربوط به مصرف امور مذکور در بند ‹‹ح›› ماده (139) می رسد مشمول مالیات به نرخ صفر می گردد (توضیح) مشرو‌ط بر اینکه:
الف ـ صورتحساب درآمد و هزینه هر سال مالی موقوفه متکی به اسناد و مدارک قابل قبول، حداکثر تا 4ماه پس از پایان سال مالی به اداره اوقاف و امور خیریه مربوط تسلیم شود.
ب ـ ادارات اوقاف و امور خیریه مربوط نسخه‌ای از صورتحساب مزبور را به انضمام تأ‌ییدیه لازم مبنی بر صرف کل یا بعض درآمد موقوفه در امور مندرج در بند ‹‹ح›› ماده (139) اصلاحی ـ مصوب 27 /11 /1380 ـ قانون مالیاتهای مستقیم (با ذکر دقیق مبالغ کل درآمد و رقم صرف شده در امور مزبور) ظرف شش ماه از تاریخ و‌صول صورتحساب به اداره امور مالیاتی محل موقوفه تسلیم نماید.
تبصره (1)- ادارات اوقاف و امور خیریه می توانند مفاصا حساب موقوفات عام را به صورت الکترونیکی و یا از طریق لوح فشرده، به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور مشخص می کند، ارایه نمایند. مفاصا حساب هایی که به این طریق دریافت می شوند، در حکم اظهارنامه مالیاتی می باشند. (توضیح)
تبصره (2)- شعب تحقیق موضوع تبصره بند (ح) ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مکلفند در صورت درخواست ادارات امور مالیاتی، صورت ریز درآمد و هزینه موقوفاتی را که برای آن ها مفاصا حساب صادر نموده اند، ظرف یک ماه به اداره امور مالیاتی ارایه نمایند. (توضیح)
تبصره (3) ـ موقوفاتی که متولی منصوص التولیه دارند نیز جهت برخورداری از نرخ صفر مالیاتی (توضیح) ملزم به رعایت مقررات قانون مالیاتهای مستقیم و ضوابط مقرر در این آیین نامه خواهند بود.
تبصره (4)- آن قسمت از درآمد موقوفات عام که در دوره مالی مربوط به تحصیل درآمد به مصرف نرسیده باشد، پس از انقضای سال مالی تحصیل درآمد نیز قابل مصرف در امور مذکور در بند (ح) ماده (139) اصلاحی قانوی مالیاتهای مستقیم خواهد بود. آن قسمت از درآمد موقوفات عام که صرف اموری غیر از امور مذکور در این ماده شود، در سال مصرف، طبق مقررات قانونی مربوط، مشمول مالیات خواهد بود. (توضیح)
تبصره (5) - آن قسمت از درآمد موقوفات عام که در هر سال مالی به مصرف نرسیده، بدون تعلق مالیات، به سال مالی بعد منتقل خواهد شد. (توضیح)
فصل ششم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند ‹‹ط›› ماده (139)
فصل ششم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند ‹‹ط›› ماده (139)
ماده 6
ماده 6ـ مؤسسات خیریه و عام المنفعه در صورتی می توانند از نرخ صفر (توضیح) مالیاتی موضوع این بند استفاده نمایند که و‌اجد شرایط زیر باشند:
الف ـ مؤسسه رسماً تحت یکی از عناو‌ین فوق به ثبت رسیده و غیرانتفاعی بودن آن نیز در اساسنامه تصریح شده باشد.
ب ـ کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی آنها به موجب اساسنامه به مصرف (توضیح) امور یاد شده در بند ‹‹ح›› ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 27 /11 /1380 ـ و اصلاحیه بعدی آن (توضیح) برسد و این امر توسط سازمان امور مالیاتی کشور طبق مواد (7) الی (9) این آیین نامه تأیید شود.
ج ـ اساسنامه آنها صریحاً متضمن این موضوع باشد که مؤسسان و و‌ابستگان طبقات او‌ل و دو‌م آنان، موضوع ماده (18) این قانون و هیأت امنا و مدیران آنها مبادرت به انجام معامله با مؤسسه ننماید.
د ـ اساسنامه مؤسسه صریحاً حاکی از این باشد که مؤسسان یا صاحبان سرمایه حق هیچ گونه برداشت و یا تخصیص از محل کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی را ندارند و بعد از انحلال، دارایی مؤسسه به سازمان بهزیستی کشور یا یکی از مؤسسات دو‌لتی و یا مؤسسات خیریه و عام المنفعه دیگر و‌اگذار گردد.
هـ ـ بر درآمد و هزینه آنها به شرح مواد (7) الی (9) این آیین نامه نظارت شود.
تبصره 1- کمک ها و هدایای نقدی و غیرنقدی دریافتی که در هر سال مالی به مصرف نرسیده باشد بدون تعلق مالیات به سال مالی بعد منتقل می شود.
تبصره 2- آن قسمت از کمک ها و هدایای نقدی و غیرنقدی دریافتی که صرف اموری غیر از امور مذکور در بند (ح) ماده ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم شود، در رسیدگی به عملکرد سالی که در آن سال به مصرف رسیده است، به درآمد مشمول مالیات، اضافه و مبنای محاسبه مالیات قرار می گیرد. (توضیح)
ماده 7
ماده 7 ـ نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام المنفعه موضوع بند ‹‹ط›› ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم، و‌لو اینکه دارای مال موقوفه باشند به ترتیب زیر اعمال خواهد شد.
الف ـ مرجع نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عام المنفعه، سازمان امور مالیاتی کشور است که می تواند این اختیار را به ادارات کل امور مالیاتی (توضیح) ذی ربط و در موارد یاد شده در بند (3) ماده (1) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه ـ مصوب 1363ـ، به سازمان مزبور تفویض نماید.
ب ـ نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عام المنفعه‌ای که دارای مال موقوفه می باشند و یا اداره آنها به موجب قانون یا آیین نامه مربوط به سازمان اوقاف و امور خیریه محول شده است، با سازمان یاد شده خواهد بود.
پ ـ مراجع ناظری که قبلاً موافق آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (4) ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 1366 ـ و اصلاحیه مورخ 7 /2 /1371 آن، امر نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عام المنفعه به آنان تفویض گردیده است، نظارت آنها بر مؤسسات یاد شده با رعایت مقررات ماده (139) اصلاحی ـ مصوب 27 /11 /1380 ـ و اصلاحیه بعدی آن (توضیح) و مفاد این آیین نامه کماکان معتبر بوده و اساسنامه این قبیل مؤسسات نیازی به اصلاح مجدد و‌تطبیق با این آیین نامه نخواهد داشت.
ماده 8
ماده 8 ـ مؤسسات نامبرده موظفند ظرف یک ماه از تاریخ ثبت اساسنامه، تصویر یا رو‌نوشت مصدق آن را به اداره امور مالیاتی محل تسلیم و ظرف همین مدت در یکی از بانکهای محل، حساب جاری به نام مؤسسه افتتاح و کلیه و‌جوه نقدی و درآمد خود را به حسابهای بانکی منتقل نمایند و کلیه هزینه های مؤسسه را ازطریق آن حسابها انجام دهند.
ماده 9
ماده 9 ـ مؤسسات خیریه و عام المنفعه مکلفند صورتحساب درآمد و هزینه سالانه خود را که متکی به اسناد و مدارک قابل قبول باشد، حداکثر تا پایان مهلت انقضای تسلیم اظهارنامه مالیاتی (توضیح) سال مالی مربوط (توضیح) به مرجع نظارت ذی ربط (توضیح) تسلیم نمایند و مرجع یاد شده (توضیح) نیز باید ظرف چهار ماه از تاریخ و‌صول صورتحساب، نتیجه رسیدگی را در مورد صورتحساب درآمد و هزینه و رعایت مقررات قانون و آیین نامه اجرایی ماده (139) قانون اعلام و در صورت تأیید، گواهی لازم را جهت اقدام قانونی به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نماید.
فصل هفتم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند «ی» ماده (139)
فصل هفتم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند «ی» ماده (139)
ماده 10
ماده 10 ـ مجامع حرفه ای، احزاب و انجمنها و تشکلهای غیردو‌لتی مکلفند مجوز صادر شده از مراجع ذی ربط را جهت استفاده از نرخ صفر مالیاتی (توضیح) مقرر موضوع بند ‹‹ی›› ماده مذکور به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.
فصل هشتم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند «ک» ماده (139)
فصل هشتم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند «ک» ماده (139)
ماده 11
ماده 11 ـ انجمنها و هیأتهای مذهبی مربوط به اقلیتهای دینی مذکور در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جهت استفاده از نرخ صفر مالیاتی (توضیح)مقرر مکلفند گواهی لازم مبنی بر رسمیت خود را از وزارت کشور اخذ و به اداره امور مالیاتی ذی ربط تسلیم نمایند.
فصل نهم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع بند “ل›› ماده (139)
فصل نهم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع بند “ل›› ماده (139)
ماده 12
ماده 12 ـ فعالیتهای انتشاراتی و مطبوعاتی، فرهنگی و هنری به موجب مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین فعالیت های قرآنی اشخاص حقیقی یا حقوقی که با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاه های ذی ربط (توضیح) انجام می شود مشمول نرخ صفر مالیاتی می گردد.
دستورالعمل نحوه اجرای این ماده مشترکاً توسط سازمان امور مالیاتی کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه و اعلام خواهد شد (توضیح)
فصل دهم ـ مالیات به نرخ صفر موضوع تبصره (1) ماده (139)
فصل دهم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح) موضوع تبصره (1) ماده (139)
ماده 13
فصل دهم ـ مالیات به نرخ صفر (توضیح)موضوع تبصره (1) ماده (139)
ماده 13 ـ اشخاص موضوع ماده (139) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم (توضیح) جهت برخورداری از نرخ صفر در محاسبه مالیات (توضیح) موضوع تبصره (1) این ماده موظفند حداقل پانزده رو‌ز قبل از شروع فعالیتهای غیرانتفاعی مذکور در تبصره یاد شده، مراتب را جهت تعیین ناظر به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام و صورتحساب درآمد و هزینه مربوط به فعالیتهای موصوف را حداکثر تا پایان مهلت انقضای تسلیم اظهارنامه مالیاتی سال مربوط (توضیح) به مرجع ناظر تعیین شده تسلیم نمایند.
مرجع ناظر مکلف است حداکثر (4) ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی این اشخاص گزارش نظارتی خود را در اجرای تبصره یاد شده به اداره امور مالیاتی ذی ربط تسلیم نماید (توضیح)
فصل یازدهم ـ مقررات عمومی
فصل یازدهم ـ مقررات عمومی
ماده 14
ماده 14 ـ درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی اشخاص موضوع ماده (139) اصلاحی به شرح مندرج در تبصره (2) اصلاحی ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم ـ مصوب 27 /11 /1380 و اصلاحیه بعدی آن (توضیح) ـ (غیر از مواردی که طبق بندهای ماده (139) مزبور از معافیت مالیاتی یا مالیات به نرخ صفر (توضیح) برخوردار می شوند) طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهند بود.
تبصره 1- درآمدها و عایدی حاصل از موقوفات و کمک ها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی اشخاص موضوع بندهای (ط) و (ک) ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم از پرداخت مالیات معاف می باشد. این حکم شامل درآمد شرکت های زیرمجموعه اشخاص مذکور نخواهد بود. (توضیح)
تبصره 2ـ درآمدهایی که طبق مقررات مربوط دارای نرخ مالیاتی جداگانه ای می باشند با رعایت تبصره 1 این ماده (توضیح)، مالیات متعلق حسب مورد و‌فق مقررات مربوط محاسبه و و‌صول خواهد شد.
ماده 15
ماده 15(اصلاحی 26ˏ05ˏ1393)- اشخاص موضوع ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب 1380 – حسب مورد مکلف به تسلیم به موقع اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان یا حساب درآمد و هزینه حسب مورد طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم خواهند بود.
ماده 16
ماده 16(اصلاحی 26ˏ05ˏ1393)- عدم رعایت شرایط و ترتیبات مقرر در ماده (139) اصلاحی قانون مذکور و همچنین عدم تسلیم اظهارنامه از سوی اشخاص موضوع بندهای ماده یاد شده از تاریخ لازم الاجراء شدن قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، در هر سال مالی موجب محرومیت از معافیت مقرر در آن سال خواهد شد.
این اصلاحیه از تاریخ 1/ 1/ 1390 لازم الاجرا می باشد و با حذف الزام به تسلیم اظهارنامه نسبت به پرونده مالیاتی عملکرد سال 1381 تا پایان سال 1389 مودیانی که پرونده آنها قابلیت طرح در مراجع موضوع ماده (238) قانون مالیاتهای مستقیم، هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، شورای عالی مالیاتی و هیأت موضوع ماده (251) مکرر قانون مزبور باشد نیز جاری خواهد بود.
ماده 17
ماده 17 (اصلاحی 26ˏ05ˏ1393)- آن قسمت از درآمد موقوفات عام که مطابق فصل پنجم این آیین نامه در دوره مالی مربوط به تحصیل درآمد به مصرف نرسیده باشد، حداکثر ظرف یک سال پس از انقضای سال مالی تحصیل درآمد نیز می تواند مصرف گردد، در غیر این صورت مانده مصرف نشده طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد بود. مگر اینکه قبل از انقضای مدت یادشده، لزوم نگهداری برای یک سال دیگر حسب مورد به تأیید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده و مراتب به اداره امور مالیاتی ذی ربط و یا سازمان امور مالیاتی کشور اعلام شده باشد.
تبصره(الحاقی 26ˏ05ˏ1393)- آن قسمت از درآمد اشخاص مذکور که به مصرف غیر امور مذکور در این ماده برسد، در سال عملکرد رسیدگی مربوط که مصرف غیر امور مزبور شده است به درآمد مشمول مالیات اضافه و مبنای محاسبه مالیات قرار می گیرد
ماده 18
ماده 18 (اصلاحی 02ˏ08ˏ1389)ـ در مورد موقوفات عام به طور کلی و مؤسسات عام المنفعه‌ای که اداره امور آنها به سازمان اوقاف و امورخیریه محول شده یا بشود در صورتی که فاقد متولی و یا امین یا مدیر باشند مسئولیت انجام تکالیف مقرر در این آیین‌نامه و قانون مالیاتهای مستقیم در ارتباط با اشخاص مذکور به عهده اداره اوقاف و امورخیریه مربوط خواهد بود.
ماده 19 الحاقی
ماده 17ـ مفاد این آیین‌نامه نسبت به اشخاص مذکور در ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 31 /4 /1394 که آغاز سال مالی آن ها 1 /1 /1395 و بعد از آن باشد، (توضیح)جاری خواهد بود