متن زیر، خلاصه‌ای از قسمت 98 «پادکست آقای مالیات» با گویندگی استاد فرشید رستگار است. در این قسمت به بررسی پاسخ‌های سازمان امور مالیاتی به ابهامات بخش خصوصی در مورد ۱۰ فراخوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخته می‌شود.
اصل کلی این است که مؤدی ابتدا باید بررسی کند که کالا یا خدماتش معاف است یا خیر. اگر معاف نبود، باید مشمولیت خود را در فراخوان‌های ده‌گانه بررسی کند.
فراخوان مرحله اول (اجرا از ۱/۷/۱۳۸۷)
این فراخوان شامل تمام واردکنندگان، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی با فروش بیش از ۳۰۰ میلیون تومان در سال ۸۶ یا ۱۲۵ میلیون تومان در ۵ ماهه اول سال ۸۷ بود.
- ابهام ۱: آیا کسی که فقط یک یا دو بار در سال واردات یا صادرات انجام می‌دهد، مشمول است؟
- پاسخ سازمان: بله، از تاریخ اولین واردات یا صادرات مشمول محسوب می‌شود.
- ابهام ۲: آیا شرط مبلغ فروش فقط برای همان سال‌های مشخص شده (۸۶ و ۸۷) است؟
- پاسخ سازمان: بله، این شرط فقط برای همان بازه زمانی است و به سال‌های بعد تسری پیدا نمی‌کند.
فراخوان مرحله دوم (اجرا از ۱/۷/۱۳۸۸)
این فراخوان شامل ۱۲ گروه از جمله کارخانه‌ها، حسابداران، وکلا، مشاوران و… بود.
- ابهام ۱: آیا کارخانه‌هایی که جواز خود را از اتحادیه‌ها (و نه وزارتخانه‌های ذی‌ربط) گرفته‌اند، مشمول هستند؟
- پاسخ سازمان: خیر، صرفاً کارخانه‌هایی که جواز تأسیس و پروانه بهره‌برداری را از وزارتخانه ذی‌ربط دریافت کرده‌اند، مشمول این فراخوان هستند.
- ابهام ۲: اگر شخصی شغل اصلی‌اش مشاوره نباشد اما در کنار کارش مشاوره هم بدهد (مانند وکلا)، آیا مشمول بند خدمات مدیریتی و مشاوره‌ای می‌شود؟
- پاسخ سازمان: خیر، وکلا و کارشناسان رسمی دادگستری مشمول این بند نیستند.
- ابهام ۳: مصادیق “خدمات انفورماتیک و رایانه‌ای” چیست؟
- پاسخ سازمان: شامل خدمات اینترنتی، امنیت شبکه، طراحی سایت و تجارت الکترونیک. (گوینده پادکست معتقد است گنجاندن “تجارت الکترونیک” در این بند صحیح به نظر نمی‌رسد).
- ابهام ۴: آیا کلمه “موسسه” در فراخوان‌ها فقط شامل اشخاص حقوقی است؟
- پاسخ سازمان: خیر، به استناد قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل گروه اول (که مکلف به نگهداری دفاتر هستند) در حکم موسسه محسوب می‌شوند. (گوینده این استناد را منطقی نمی‌داند).
فراخوان مرحله سوم
این فراخوان شامل اشخاص حقیقی و حقوقی بود که در سال ۸۷ یا ۸۸ فروششان بیش از ۳۰۰ میلیون تومان بوده است.
- ابهام: آیا این شرط به سال‌های بعد نیز تسری دارد؟
- پاسخ سازمان: خیر، فقط مربوط به همان سال‌های ۸۷ و ۸۸ است.
فراخوان مرحله چهارم (اجرا از ۱/۷/۱۳۸۹)
این فراخوان شامل ۱۲ گروه از جمله کارگاه‌های صنعتی، فروشندگان طلا، رستوران‌ها و تالارها بود.
- ابهام ۱: شرایط کارگاه‌های صنعتی (برق سه فاز ۵۰ آمپر) چیست؟
- پاسخ سازمان: منظور کارگاه‌هایی با تولید در مقیاس کوچک است. داشتن مجوز یا استیجاری بودن ملک تأثیری در مشمولیت ندارد. دو کنتور ۲۵ آمپر معادل یک کنتور ۵۰ آمپر محسوب می‌شود.
- ابهام ۲: آیا رستوران باید برای یک پرس چلوکباب، اجزای معاف (مثل برنج) و مشمول را تفکیک کند؟
- پاسخ سازمان: خیر، مالیات بر ارزش افزوده باید بر اساس بهای کل کالا/خدمت مندرج در فاکتور (قیمت نهایی پرس چلوکباب) محاسبه شود و تفکیک اجزا موضوعیت ندارد.
- ابهام ۳: سینماها چگونه باید مالیات ارزش افزوده دریافت کنند؟
- پاسخ سازمان: از مأخذ فروش بلیت.
فراخوان‌های مراحل پنجم تا نهم
- فراخوان پنجم: این فراخوان برای سال‌های ۸۷ تا ۸۹ بوده و عملاً منسوخ شده است.
- فراخوان ششم (شامل چلوکبابی‌ها و رستوران‌ها): معیار تشخیص مشمولیت، علاوه بر مجوز، احراز ماهیت واقعی فعالیت توسط ادارات کل امور مالیاتی است.
- فراخوان هفتم (اجرا از ۱/۷/۹۵): تمام اشخاص حقوقی فعال با هر حجم فروشی مشمول شدند (مگر فعالیتشان معاف باشد).
- فراخوان هشتم: مربوط به جایگاه‌داران سوخت است.
- فراخوان نهم (اجرا از ۱/۴/۱۴۰۱): مربوط به تهیه‌کنندگان غذای بیرون‌بر (کترینگ‌ها) است. این فراخوان شامل ساندویچی، فست‌فود، پیتزافروشی، آش و حلیم نمی‌شود.
فراخوان مرحله دهم (اجرا از ۱/۱۰/۱۴۰۲)
این فراخوان شامل فروشندگان حیوانات اهلی، لوازم آرایشی، عینک آفتابی، ضایعات فلزی، قهوه فرآوری‌شده و… است.
- ابهام: تکلیف مالیات قهوه چیست؟
- پاسخ سازمان:
- معاف: فقط دانه قهوه سبز خام فرآوری‌نشده و همچنین دانه قهوه برشته‌شده (رُست شده) معاف هستند، زیرا تفت دادن، فرآوری محسوب نمی‌شود.
- مشمول: هر نوع قهوه کوبیده‌شده، خردشده، پودرشده و کافئین‌گرفته شده مشمول مالیات است.
- پاسخ سازمان: