استاندارد حسابداری ۳۵ یکی از موضوعاتی است که در نگاه اول پیچیده به نظر می‌رسد. اصطلاحاتی مثل «مبنای مالیاتی»، «تفاوت موقتی»، «دارایی مالیات انتقالی» و «بدهی مالیات انتقالی» باعث می‌شوند بعضی حسابداران تصور کنند با نوع تازه‌ای از مالیات روبه‌رو هستند.
اما اصل موضوع ساده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد.
فرض کنید یک شرکت در حسابداری خود بابت یک دارایی، ۱۰۰ میلیون تومان هزینه استهلاک شناسایی کرده است؛ اما قانون مالیاتی در همان سال فقط ۶۰ میلیون تومان از آن را به‌عنوان استهلاک قابل قبول می‌پذیرد.
سؤال این است:
آیا ۴۰ میلیون تومان باقی‌مانده برای همیشه از نظر مالیاتی از بین رفته است؟
اگر پاسخ «خیر» باشد و این اختلاف در سال‌های بعد جبران شود، با یک تفاوت موقتی روبه‌رو هستیم. استاندارد حسابداری ۳۵ می‌خواهد اثر مالیاتی همین اختلاف زمانی، از امروز در صورت‌های مالی دیده شود.
در واقع، استاندارد حسابداری ۳۵ نمی‌خواهد قانون مالیات را تغییر دهد؛ بلکه می‌خواهد نشان دهد تفاوت میان حسابداری و مالیات، امروز و در آینده چه اثری بر وضعیت مالی شرکت دارد.
همین موضوع در بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۳/۱۰ سازمان امور مالیاتی نیز به‌صراحت تأیید شده است. سازمان امور مالیاتی اعلام کرده اجرای استاندارد ۳۵ صرفاً ناظر بر نحوۀ گزارشگری مالی است و به‌تنهایی موجب تغییر مأخذ مشمول مالیات نمیشود.
در این مقاله آقای مالیات از صفر شروع می‌کنیم و قدم‌به‌قدم به مباحث پیشرفته می‌رسیم.
استاندارد حسابداری ۳۵ درباره چیست؟
عنوان استاندارد حسابداری شماره ۳۵، «مالیات بر درآمد» است.
این استاندارد برای حسابداری مالیات بر درآمد به کار می‌رود و یکی از مهم‌ترین اهداف آن این است که فقط به مالیاتی که بابت عملکرد امسال پرداخت میشود توجه نکنیم، بلکه آثار مالیاتی آینده داراییها، بدهیها و رویدادهای شناسایی‌شده در صورت‌های مالی را نیز در نظر بگیریم.
استاندارد بین چند مفهوم اساسی تفاوت قائل میشود:
- سود حسابداری؛
- سود مشمول مالیات یا زیان مالیاتی؛
- مالیات جاری؛
- مالیات انتقالی؛
- دارایی مالیات انتقالی؛
- بدهی مالیات انتقالی؛
- تفاوت موقتی؛
- مبنای مالیاتی.
طبق استاندارد، سود حسابداری سود یا زیان دوره قبل از کسر هزینۀ مالیات است؛ در حالی که سود مشمول مالیات براساس قوانین مالیاتی تعیین میشود. همچنین هزینۀ مالیات شامل مالیات جاری و مالیات انتقالی است.
همین تفاوت میان «حسابداری» و «مالیات» نقطۀ شروع کل استاندارد ۳۵ است.
چرا سود حسابداری با درآمد مشمول مالیات یکی نیست؟
فرض کنید صورت سود و زیان یک شرکت نشان می‌دهد:
سود قبل از مالیات = ۱۰ میلیارد تومان
آیا کافی است ۲۵ درصد را در ۱۰ میلیارد ضرب کنیم و بگوییم مالیات شرکت ۲.۵ میلیارد تومان است؟
معمولاً خیر.
چون عدد ۱۰ میلیارد تومان بر اساس استانداردهای حسابداری به دست آمده، اما درآمد مشمول مالیات باید طبق قانون مالیاتهای مستقیم و سایر مقررات مالیاتی محاسبه شود.
برای مثال ممکن است در سود حسابداری:
- هزینه‌ای وجود داشته باشد که مالیاتی قابل قبول نیست؛
- درآمدی وجود داشته باشد که معاف یا مشمول نرخ صفر است؛
- استهلاک حسابداری با استهلاک مالیاتی متفاوت باشد؛
- ذخیره‌ای در حسابداری شناسایی شده باشد که از نظر مالیاتی در سال دیگری قابل پذیرش باشد؛
- زیان مالیاتی سنوات قبل وجود داشته باشد.
بنابراین برای رسیدن از سود حسابداری به درآمد مشمول مالیات، باید تعدیلات لازم انجام شود.
نقش مواد ۹۴ و ۱۰۶ قانون مالیاتهای مستقیم
مادۀ ۹۴ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد مشمول مالیات را از کل فروش کالا و خدمات و سایر درآمدهای مشمول، پس از کسر هزینه‌ها و استهلاکات مربوط طبق مقررات هزینههای قابل قبول و استهلاکات استخراج میکند.
مادۀ ۱۰۶ نیز دربارۀ اشخاص حقوقی مقرر میکند درآمد مشمول مالیات ـ به استثنای مواردی که قانون روش دیگری تعیین کرده ـ بر اساس میزان سوددهی فعالیت و مقررات مواد ۹۴، ۹۵ و ۹۷ تعیین میشود.
اهمیت این دو ماده در بحث استاندارد ۳۵ بسیار زیاد است؛ چون نشان می‌دهد:
مأخذ مشمول مالیات را قانون مالیاتی تعیین میکند، نه ثبت حسابداری مالیات انتقالی.
بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ سازمان امور مالیاتی نیز دقیقاً با استناد به مواد ۹۴ و ۱۰۶ همین نتیجه را اعلام کرده است.
مالیات جاری چیست؟
مالیات جاری را می‌توان ساده‌ترین قسمت موضوع دانست.
طبق استاندارد ۳۵، مالیات جاری عبارت است از مالیات بر درآمد پرداختنی یا قابل بازیافت مربوط به سود مشمول مالیات یا زیان مالیاتی یک دوره.
به زبان ساده:
مالیات جاری همان مالیاتی است که براساس قوانین مالیاتی بابت عملکرد آن دوره محاسبه میشود.
برای اشخاص حقوقی، اصل مادۀ ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم مقرر کرده است که درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی، پس از تعدیلات مقرر قانونی و به استثنای درآمدهای دارای نرخ جداگانه، مشمول نرخ ۲۵ درصد است.
البته در پرونده واقعی باید معافیت‌ها، نرخ صفر، تخفیف‌های قانونی، نرخ‌های خاص و سایر مقررات مربوط نیز بررسی شوند.
مالیات انتقالی چیست؟
اینجا وارد قلب استاندارد ۳۵ می‌شویم.
مالیات انتقالی، مالیاتی نیست که الزاماً امروز باید به سازمان امور مالیاتی پرداخت شود.
بلکه اثر مالیاتی آینده اختلافی است که امروز بین حسابداری و مالیات وجود دارد و در آینده برگشت خواهد کرد.
برای فهم این موضوع ابتدا باید «تفاوت دائمی» و «تفاوت موقتی» را بشناسیم.
تفاوت دائمی چیست؟
فرض کنید شرکت ۱۰۰ میلیون تومان جریمه‌ای پرداخت کرده که طبق قانون مالیاتی هیچگاه قابل قبول نیست.
از نظر حسابداری:
هزینه = ۱۰۰ میلیون تومان
اما از نظر مالیاتی:
هزینۀ قابل قبول = صفر
این اختلاف در سال آینده هم قابل جبران نیست. دو سال بعد هم قابل جبران نیست.
پس اختلاف برای همیشه باقی می‌ماند.
به چنین اختلافی تفاوت دائمی می‌گوییم.
آیا تفاوت دائمی مالیات انتقالی ایجاد میکند؟
خیر. چون قرار نیست اختلاف در آینده برگشت کند.
یکی از نمونه‌های روشن آن، خود هزینۀ مالیات بر درآمد است.
بند ۷ مادۀ ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات بر درآمد و ملحقات آن را از هزینههای قابل قبول مالیاتی استثنا کرده است. ماده 148
بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ نیز صراحتاً اعلام کرده است:
حساب هزینۀ مالیات بر درآمد موضوع استاندارد ۳۵، طبق بند ۷ مادۀ ۱۴۸، هزینۀ قابل قبول مالیاتی محسوب نمیشود.
پس:
هزینۀ مالیات بر درآمد → اختلاف دائمی → بدون مالیات انتقالی
تفاوت موقتی چیست؟
تفاوت موقتی یعنی اختلاف میان:
مبلغ دفتری یک دارایی یا بدهی در صورت‌های مالی
و
مبنای مالیاتی همان دارایی یا بدهی
که اثر آن در آینده برگشت خواهد کرد.
استاندارد ۳۵ نیز تفاوت موقتی را همین‌گونه تعریف میکند و آن را به دو گروه تقسیم میکند:
- تفاوت موقتی مشمول مالیات؛
- تفاوت موقتی کاهندۀ مالیات.
مبنای مالیاتی چیست؟
این مفهوم یکی از مهم‌ترین مفاهیم استاندارد ۳۵ است.
مبنای مالیاتی یعنی مبلغی که برای مقاصد مالیاتی به یک دارایی یا بدهی نسبت داده میشود.
در مورد دارایی، استاندارد می‌گوید مبنای مالیاتی مبلغی است که هنگام بازیافت مبلغ دفتری دارایی، از منافع اقتصادی مشمول مالیات آن دارایی قابل کسر خواهد بود.
یک مثال ساده:
شرکت دستگاهی به مبلغ ۱ میلیارد تومان خریداری کرده است.
تا پایان سال:
- استهلاک انباشته حسابداری: ۲۰۰ میلیون تومان
- استهلاک انباشته قابل قبول مالیاتی: ۳۰۰ میلیون تومان
پس:
مبلغ دفتری = ۸۰۰ میلیون تومان
اما:
مبنای مالیاتی = ۷۰۰ میلیون تومان
در نتیجه:
تفاوت موقتی = ۱۰۰ میلیون تومان
این اختلاف در سال‌های آینده از طریق استهلاک و نهایتاً بازیافت یا واگذاری دارایی برگشت خواهد کرد.
دارایی مالیات انتقالی چیست؟
دارایی مالیات انتقالی یعنی مبلغی از مالیات که انتظار می‌رود در دورههای آینده، در نتیجه تفاوتهای موقتی کاهندۀ مالیات، زیان مالیاتی استفادهنشده یا اعتبار مالیاتی استفادهنشده، قابل بازیافت باشد.
به زبان بسیار ساده:
امروز از نظر مالیاتی وضعیت سخت‌گیرانه‌تری نسبت به حسابداری داریم، اما انتظار داریم این اثر در آینده به نفع شرکت برگردد.
مثال ساده دارایی مالیات انتقالی
فرض کنید شرکت امروز ۱۰۰ میلیون تومان هزینه در حسابداری شناسایی کرده است.
سازمان امور مالیاتی می‌گوید:
«امسال قبول نمی‌کنم؛ وقتی پرداخت شد قبول می‌کنم.»
اگر نرخ قابل اعمال آینده ۲۵ درصد باشد:
۱۰۰ × ۲۵٪ = ۲۵ میلیون تومان
این ۲۵ میلیون تومان میتواند دارایی مالیات انتقالی باشد؛ چون انتظار داریم در آینده هزینه قابل کسر شود و مالیات شرکت کاهش یابد.
بدهی مالیات انتقالی چیست؟
بدهی مالیات انتقالی برعکس دارایی مالیات انتقالی است.
یعنی آثار مالیاتی‌ای که انتظار می‌رود در آینده بابت تفاوتهای موقتی مشمول مالیات پرداخت شود.
برای یک دارایی، حالت رایج این است:
مبلغ دفتری دارایی > مبنای مالیاتی دارایی
در این حالت، هنگام بازیافت دارایی در آینده، منفعت اقتصادی بیشتری نسبت به مبلغ قابل کسر مالیاتی وجود دارد و تفاوت موقتی مشمول مالیات ایجاد میشود. استاندارد ۳۵ این وضعیت را منشأ بدهی مالیات انتقالی می‌داند.
یک جدول ساده برای تشخیص دارایی و بدهی مالیات انتقالی
| وضعیت | نتیجۀ معمول |
| مبلغ دفتری دارایی بیشتر از مبنای مالیاتی | بدهی مالیات انتقالی |
| مبلغ دفتری دارایی کمتر از مبنای مالیاتی | دارایی مالیات انتقالی |
| مبلغ دفتری بدهی بیشتر از مبنای مالیاتی | دارایی مالیات انتقالی |
| مبلغ دفتری بدهی کمتر از مبنای مالیاتی | بدهی مالیات انتقالی |
البته این جدول یک راهنمای اولیه است. استاندارد ۳۵ استثناهایی نیز دارد؛ برای مثال برخی موارد مربوط به شناخت اولیه دارایی یا بدهی، سرقفلی و سرمایه‌گذاری‌ها نیازمند بررسی جداگانه هستند.
آیا بدهی مالیات انتقالی یعنی شرکت واقعاً به سازمان امور مالیاتی بدهکار است؟
خیر؛ لزوماً چنین نیست.
این یکی از مهم‌ترین ابهامات عملی استاندارد ۳۵ بود که سازمان امور مالیاتی در سال ۱۴۰۴ به‌صراحت درباره آن تعیین تکلیف کرد.
بخشنامۀ شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ اعلام کرده است:
- صرف اجرای استاندارد ۳۵ مأخذ مشمول مالیات را تغییر نمی‌دهد؛
- بدهی مالیات انتقالی لزوماً بدهی مالیاتی ابرازی مؤدی نیست؛
- دارایی مالیات انتقالی و درآمد مالیاتی ناشی از اجرای استاندارد نیز به‌خودی‌خود بر مأخذ مشمول مالیات اثر ندارند.
بنابراین اگر در صورت وضعیت مالی یک شرکت ۲۰ میلیارد تومان «بدهی مالیات انتقالی» دیده شود، نمی‌توان نتیجه گرفت که شرکت همین حالا ۲۰ میلیارد تومان مالیات پرداخت‌نشده دارد.
این دو مفهوم با هم متفاوت‌اند:
مالیات پرداختنی جاری یک بدهی مالیاتی فعلی است اما بدهی مالیات انتقالی اثر مالیاتی آینده تفاوتهای موقتی است.
مهم‌ترین موارد ایجاد مالیات انتقالی در ایران
راهنمای به‌کارگیری استاندارد حسابداری ۳۵ که توسط سازمان بورس و اوراق بهادار با همکاری سازمان حسابرسی تهیه شده، پنج مورد مهم را به‌عنوان مصادیق عملی اختلاف میان مبنای حسابداری و مالیاتی بررسی کرده است:
- استهلاک متفاوت از قانون مالیاتهای مستقیم؛
- زیان کاهش ارزش داراییها؛
- هزینۀ مرخصی استفادهنشده کارکنان؛
- تجدید ارزیابی داراییها؛
- زیان مالیاتی استفادهنشده.
در ادامه هر کدام را بررسی می‌کنیم.
مالیات انتقالی ناشی از تفاوت استهلاک حسابداری و مالیاتی
این شاید رایج‌ترین مثال برای فهم استاندارد ۳۵ باشد.
در حسابداری، عمر مفید دارایی بر اساس استانداردهای حسابداری و الگوی مصرف منافع اقتصادی تعیین میشود.
اما برای مالیات، مادۀ ۱۴۹ قانون مالیاتهای مستقیم و مقررات و جداول استهلاک ملاک قرار می‌گیرد.
مادۀ ۱۴۹ تصریح میکند دارایی‌هایی که در اثر استفاده، گذشت زمان یا سایر عوامل ارزش آنها کاهش می‌یابد، استهلاک‌پذیرند و هزینۀ استهلاک آنها با رعایت مقررات مربوط میتواند هزینۀ قابل قبول مالیاتی باشد.
چرا اختلاف استهلاک مالیات انتقالی ایجاد میکند؟
فرض کنید:
بهای تمام‌شدۀ یک دستگاه = ۱ میلیارد تومان
استهلاک حسابداری سال اول = ۲۰۰ میلیون
استهلاک مالیاتی سال اول = ۳۰۰ میلیون
در پایان سال:
مبلغ دفتری حسابداری:
۱,۰۰۰ − ۲۰۰ = ۸۰۰ میلیون
مبنای مالیاتی:
۱,۰۰۰ − ۳۰۰ = ۷۰۰ میلیون
پس:
تفاوت موقتی = ۱۰۰ میلیون تومان
اگر نرخ مالیاتی مورد انتظار هنگام برگشت اختلاف ۲۵ درصد باشد:
بدهی مالیات انتقالی = ۲۵ میلیون تومان
استاندارد نیز صریحاً بیان میکند اگر استهلاک مالیاتی شتاب بیشتری نسبت به استهلاک حسابداری داشته باشد، تفاوت موقتی مشمول مالیات و در نتیجه بدهی مالیات انتقالی ایجاد میشود؛ و در حالت عکس، ممکن است دارایی مالیات انتقالی شکل بگیرد.
جداول استهلاک مالیاتی چه نقشی در استاندارد ۳۵ دارند؟
برای تعیین مبنای مالیاتی یک دارایی استهلاک‌پذیر، صرف نگاه کردن به دفاتر حسابداری کافی نیست.
باید مشخص شود:
- دارایی دقیقاً چیست؟
- در کدام گروه جدول استهلاک قرار دارد؟
- مدت یا نرخ استهلاک مالیاتی آن چقدر است؟
- از چه زمانی استهلاک شروع شده؟
- آیا حکم خاصی درباره آن وجود دارد؟
- آیا مؤدی از اختیارات قانونی مربوط به نحوۀ استهلاک استفاده کرده است؟
جداول استهلاک موضوع مادۀ ۱۴۹ دارایی‌های استهلاک‌پذیر را در ۲۵ گروه طبقه‌بندی کرده‌اند؛ از صنایع غذایی و ساختمان و وسایل نقلیه تا معدن، نفت و گاز، دارایی‌های زیستی مولد و دارایی‌های نامشهود. جدول-استهلاکات
برای مثال:
انواع نرم‌افزار، سیستم‌های رایانه‌ای و تجهیزات سخت‌افزاری وابسته در جدول با مدت ۳ سال آمده‌اند. جدول-استهلاکات
در گروه ساختمان‌ها نیز ساختمان‌های بتنی و اسکلت فلزی با مدت ۲۵ سال و ساختمان‌های آجری و برخی ساختمان‌های دیگر با مدت ۱۵ سال درج شده‌اند. جدول-استهلاکات
پس برای استاندارد ۳۵ نمی‌توان یک عمر مالیاتی واحد برای تمام داراییها در نظر گرفت.
آیا شرکت میتواند دارایی را کندتر از جدول مالیاتی مستهلک کند؟
در شرایط مقرر، بله.
مادۀ ۱۹ اصلاحی مقررات استهلاک اجازه می‌دهد مؤسسات دارایی‌های استهلاک‌پذیر خود را طی مدت بیشتر یا با نرخ کمتر از نرخ مقرر در جدول مستهلک کنند، مشروط به رعایت تشریفات اعلام به ادارۀ امور مالیاتی.
بخشنامۀ شماره ۲۰۰/۹۶/۱۹پ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۱۳ این حکم را ابلاغ کرده و زمان اعلام فهرست داراییها و نحوۀ استهلاک را نیز مشخص کرده است.
بنابراین هنگام محاسبۀ مبنای مالیاتی برای استاندارد ۳۵، فقط دیدن جدول کافی نیست؛ باید مشخص شود مؤدی در عمل چه روش قانونی‌ای را برای استهلاک انتخاب کرده است.
استهلاک شتاب‌یافته و اثر آن بر مالیات انتقالی
مقررات استهلاک برای برخی مؤسسات تولیدی و معدنی دارای پروانۀ بهره‌برداری و برخی دارایی‌های مرتبط با کاهش مصرف انرژی، انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش آلودگی یا ارتقای فناوری، امکان استفاده از نصف مدت یا دو برابر نرخ مقرر را در صورت احراز شرایط پیش‌بینی کرده است.
اگر استهلاک مالیاتی سریع‌تر از استهلاک حسابداری باشد:
مبنای مالیاتی دارایی سریع‌تر کاهش می‌یابد.
در نتیجه معمولاً:
مبلغ دفتری > مبنای مالیاتی
و این وضعیت میتواند به:
بدهی مالیات انتقالی منجر شود.
مالیات انتقالی ناشی از کاهش ارزش داراییها
حسابداری ممکن است کاهش ارزش یک دارایی یا موجودی را امروز شناسایی کند؛ اما پذیرش مالیاتی آن الزاماً در همان زمان اتفاق نمی‌افتد.
در مثال راهنمای به‌کارگیری استاندارد ۳۵، موجودی کالایی با مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ میلیون ریال در حسابداری به ۳۹۰,۰۰۰ میلیون ریال کاهش یافته است؛ ولی در مثال، مبنای مالیاتی همچنان ۵۰۰,۰۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
اختلاف ۱۱۰,۰۰۰ میلیون ریالی موجب شناسایی دارایی مالیات انتقالی شده است.
نکتۀ مهم این است که بخشی از این اختلاف در هنگام فروش موجودی در سال بعد برگشت کرده است.
پس سؤال اصلی همیشه این است:
آیا عدم پذیرش مالیاتی یک هزینه «برای همیشه» است یا فقط «فعلاً»؟
اگر فقط زمان پذیرش متفاوت باشد، احتمالاً با تفاوت موقتی روبه‌رو هستیم.
ذخیرۀ مرخصی استفادهنشده و دارایی مالیات انتقالی
یکی دیگر از مثال‌های کاربردی، مرخصی استفادهنشده کارکنان است.
در راهنمای به‌کارگیری استاندارد ۳۵، با استناد به بخشنامۀ ۲۰۰/۹۸/۹۱ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۳۰ آمده است که هزینۀ ذخیرۀ حقوق ایام مرخصی استفادهنشده در زمان ایجاد ذخیره قابل پذیرش مالیاتی نیست، اما در زمان پرداخت یا تخصیص، امکان پذیرش آن وجود دارد.
فرض کنیم:
ذخیرۀ مرخصی در حسابداری = ۱ میلیارد تومان
مبلغ دفتری بدهی = ۱ میلیارد
و با توجه به شرایط مثال، مبنای مالیاتی بدهی = صفر
در نتیجه تفاوت موقتی کاهندۀ مالیات ایجاد میشود.
اگر نرخ قابل اعمال ۲۵ درصد باشد:
دارایی مالیات انتقالی = ۲۵۰ میلیون تومان
زیرا انتظار داریم در آینده هنگام تحقق شرایط، هزینه برای مالیات قابل کسر شود.
آیا هر ذخیرۀ حسابداری دارایی مالیات انتقالی ایجاد میکند؟
خیر. این یک اشتباه مهم است.
بند ۲۶ مادۀ ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم، «ذخیرۀ مربوط به هزینههای پرداختنی قابل قبول که به سال مورد رسیدگی ارتباط دارد» را در زمرۀ هزینههای قابل قبول آورده است.
بنابراین هر ذخیره باید جداگانه بررسی شود.
برای هر قلم باید پرسید:
- آیا هزینه از نظر مالیاتی قابل قبول است؟
- اگر اکنون قابل قبول نیست، آیا در آینده قابل قبول میشود؟
- چه مبلغی در آینده قابل کسر خواهد بود؟
- زمان احتمالی برگشت چه زمانی است؟
فقط پس از پاسخ به این سؤالات می‌توان درباره دارایی مالیات انتقالی تصمیم گرفت.
زیان مالیاتی استفادهنشده و استاندارد ۳۵
یکی از مهم‌ترین موارد شناسایی دارایی مالیات انتقالی، زیان مالیاتی قابل انتقال به سنوات آینده است.
بند ۱۲ مادۀ ۱۴۸ مقرر میکند زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر و با رعایت مقررات احراز شود، از درآمد سال یا سال‌های بعد قابل استهلاک است.
اما آیا هر شرکتی که زیان دارد میتواند فوراً دارایی مالیات انتقالی شناسایی کند؟
خیر. دو شرط مهم برای شناسایی دارایی مالیات انتقالی زیان
راهنمای به‌کارگیری استاندارد ۳۵ دو موضوع مهم را مطرح میکند:
اول، باید برآورد شود چه مقدار از زیان مالیاتی احتمالاً توسط مرجع مالیاتی تأیید خواهد شد.
دوم، باید بررسی شود آیا در آینده سود مشمول مالیات کافی برای استفاده از آن زیان وجود خواهد داشت یا خیر.
استاندارد ۳۵ نیز بر وجود سود مشمول مالیات آتی تأکید میکند و عواملی مانند وجود تفاوتهای موقتی مشمول مالیات، احتمال سودآوری آتی و علل ایجاد زیان را در ارزیابی قابل بازیافت بودن دارایی مالیات انتقالی مورد توجه قرار می‌دهد.
مثال
فرض کنید شرکت ۱۰ میلیارد تومان زیان مالیاتی دارد.
اما براساس سوابق رسیدگی و مدارک موجود، شرکت برآورد میکند فقط ۸ میلیارد تومان آن احتمالاً مورد تأیید قرار می‌گیرد.
در عین حال، پیش‌بینی معتبر شرکت نشان می‌دهد در آینده سود مشمول مالیات کافی برای استفاده از همین ۸ میلیارد وجود دارد.
اگر نرخ قابل اعمال ۲۵ درصد باشد:
دارایی مالیات انتقالی = ۸ × ۲۵٪ = ۲ میلیارد تومان
نه ۲.۵ میلیارد تومان.
تجدید ارزیابی داراییها و بدهی مالیات انتقالی
این بخش یکی از مهم‌ترین و در عین حال سوءبرداشت‌برانگیزترین موضوعات استاندارد ۳۵ است.
فرض کنید:
ارزش دفتری یک دارایی قبل از تجدید ارزیابی = ۱۰۰ میلیارد تومان
ارزش آن پس از تجدید ارزیابی = ۳۰۰ میلیارد تومان
در حسابداری مبلغ دفتری دارایی به ۳۰۰ میلیارد می‌رسد.
اما تبصرۀ ۱ مادۀ ۱۴۹ قانون مالیاتهای مستقیم می‌گوید افزایش ارزش ناشی از تجدید ارزیابی اشخاص حقوقی، با رعایت استانداردهای حسابداری، مشمول مالیات بر درآمد نیست؛ در عین حال استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی نیز هزینۀ قابل قبول مالیاتی نیست.
در نتیجه مبنای حسابداری دارایی افزایش پیدا کرده، اما مبنای مالیاتی به همان نسبت افزایش پیدا نمی‌کند.
نتیجه:
مبلغ دفتری > مبنای مالیاتی
و میتواند بدهی مالیات انتقالی ایجاد شود.
آیا ثبت بدهی مالیات انتقالی، تجدید ارزیابی را مشمول مالیات میکند؟
خیر. بند ۳ بخشنامۀ شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ صراحتاً اعلام کرده است منظور کردن بخشی از افزایش ارزش دارایی استهلاک‌پذیر ناشی از تجدید ارزیابی به حساب بدهی مالیات انتقالی، در صورت رعایت تبصرۀ ۱ مادۀ ۱۴۹، موجب مشمول مالیات شدن افزایش ارزش ناشی از تجدید ارزیابی نمیشود.
این نکته بسیار مهم است:
ثبت بدهی مالیات انتقالی به معنی قبول بدهی مالیاتی جاری بابت تجدید ارزیابی نیست.
مالیات انتقالی تجدید ارزیابی کجا شناسایی میشود؟
قاعدۀ مهم استاندارد ۳۵ این است که اثر مالیاتی یک رویداد اصولاً باید در همان محلی شناسایی شود که خود رویداد اصلی شناسایی شده است.
بنابراین اگر مازاد تجدید ارزیابی در سایر اقلام سود و زیان جامع شناسایی شده باشد، اثر مالیات انتقالی اولیه مربوط به آن نیز همان‌جا منعکس میشود.
راهنمای به‌کارگیری در مثال خود، برای مازاد تجدید ارزیابی ۳۸۰,۰۰۰ میلیون ریالی و نرخ ۲۲.۵ درصد، مبلغ ۸۵,۵۰۰ میلیون ریال بدهی مالیات انتقالی شناسایی کرده است.
نرخ ۲۲.۵ درصد در این مثال مربوط به مفروضات همان مثال تاریخی است و نباید به‌عنوان نرخ عمومی برای همۀ پرونده‌ها استفاده شود.
مالیات انتقالی و اظهارنامه مالیاتی چه ارتباطی دارند؟
یک اشتباه متداول این است که تصور کنیم با اجرای استاندارد ۳۵ باید «اظهارنامۀ مالیاتی جدیدی» محاسبه کنیم.
چنین نیست.
اظهارنامه طبق قانون مالیاتی تنظیم میشود.
استاندارد ۳۵ در کنار آن، آثار مالیاتی موقت را در صورت‌های مالی منعکس میکند.
نمونۀ رسمی به‌کارگیری استاندارد ۳۵ این ارتباط را بسیار خوب نشان می‌دهد.
در آن مثال:
سود حسابداری قبل از مالیات = ۲۷,۰۰۰ میلیون ریال
سپس:
- ذخیرۀ مرخصی استفادهنشده = ۱,۲۰۰
- هزینۀ غیرقابل قبول = ۶۰۰
− درآمد معاف = ۱۸,۰۰۰
درآمد مشمول مالیات پس از این تعدیلات:
۱۰,۸۰۰ میلیون ریال
سپس:
− زیان سنواتی مورد تأیید = ۱,۷۷۸
درآمد مشمول مالیات نهایی:
۹,۰۲۲ میلیون ریال
و با نرخ مفروض ۲۲.۵ درصد در آن مثال:
مالیات پرداختنی = حدود ۲,۰۳۰ میلیون ریال
این همان مالیات جاری اظهارنامه است.
چرا هزینۀ مالیات صورت سود و زیان با مالیات اظهارنامه برابر نیست؟
این سؤال شاید مهم‌ترین سؤال عملی استاندارد ۳۵ باشد.
در همان مثال:
مالیات جاری = ۲,۰۳۰ میلیون ریال
اما:
- برگشت دارایی مالیات انتقالی مربوط به زیان سنواتی = ۴۰۰
− درآمد مالیات انتقالی مربوط به ذخیرۀ مرخصی = ۲۷۰
پس هزینۀ مالیات سال جاری:
۲,۰۳۰ + ۴۰۰ − ۲۷۰ = ۲,۱۶۰ میلیون ریال
سپس:
- مالیات سنوات قبل = ۴۰۰
در نتیجه هزینۀ مالیات بر درآمد عملیات در حال تداوم:
۲,۵۶۰ میلیون ریال میشود.
یعنی:
مالیات پرداختنی اظهارنامه:
۲,۰۳۰
هزینۀ مالیات گزارش‌شده در صورت سود و زیان:
۲,۵۶۰
و هیچ تناقضی وجود ندارد.
زیرا این دو عدد دو مفهوم متفاوت‌اند.
صورت تطبیق مالیات چیست؟
استاندارد ۳۵ از واحد تجاری می‌خواهد رابطۀ بین سود حسابداری و هزینۀ مالیات را برای استفاده‌کننده قابل فهم کند.
در نمونۀ رسمی:
سود حسابداری = ۲۷,۰۰۰ میلیون ریال
مالیات نظری با نرخ ۲۲.۵ درصد:
۶,۰۷۵ میلیون ریال
اما اثر درآمد معاف، هزینۀ غیرقابل قبول و مالیات سنوات قبل باعث شده هزینۀ مالیات نهایی متفاوت باشد.
این صورت تطبیق به مدیر، حسابرس و استفاده‌کنندۀ صورت‌های مالی توضیح می‌دهد:
چرا مالیات شرکت برابر با یک ضرب ساده نرخ مالیاتی در سود حسابداری نیست؟
تفاوت دائمی چه اثری بر نرخ مؤثر مالیات دارد؟
این قسمت کمی پیشرفته‌تر است.
فرض کنیم شرکت:
۱۰۰ میلیارد تومان سود حسابداری دارد.
۱۰ میلیارد تومان هزینۀ غیرقابل قبول دائمی هم در این سود منظور شده است.
این ۱۰ میلیارد در آینده نیز قابل قبول نخواهد شد.
بنابراین درآمد مشمول مالیات ـ با فرض نبود سایر تعدیلات ـ بیشتر از سود حسابداری میشود.
این نوع اختلاف میتواند نرخ مؤثر مالیات را تغییر دهد.
اما در یک تفاوت موقتی، مثلاً ذخیرۀ مرخصی، افزایش مالیات جاری امروز با اثر مالیات انتقالی مربوط همراه میشود.
بنابراین تفاوت دائمی و موقتی از نظر تحلیل صورت تطبیق مالیات ماهیت یکسانی ندارند.
نرخ مالیات انتقالی را با چه نرخی محاسبه کنیم؟
یک اشتباه متداول این است که گفته شود:
هر تفاوت موقتی × ۲۵ درصد
این قاعده همیشه صحیح نیست.
استاندارد ۳۵ مقرر میکند دارایی و بدهی مالیات انتقالی با نرخ مالیاتی قابل اعمال در دوره‌ای که انتظار می‌رود دارایی بازیافت یا بدهی تسویه شود اندازه‌گیری شود؛ آن هم براساس نرخ‌ها و قوانین مالیاتی لازم‌الاجرا تا پایان دورۀ گزارشگری.
اگر نرخ‌های متفاوتی برای سطوح مختلف درآمد وجود داشته باشد، استاندارد به نرخ میانگین مورد انتظار برای دورههای برگشت تفاوت موقتی توجه میکند.
پس در پرونده واقعی باید بررسی شود:
- تفاوت چه زمانی برگشت میکند؟
- چه نرخ قانونی در آن زمان قابل اعمال است؟
- آیا شرکت مشمول نرخ عادی است؟
- آیا حکم خاص، نرخ صفر یا معافیت مرتبط وجود دارد؟
آیا دارایی مالیات انتقالی را همیشه باید شناسایی کنیم؟
خیر. این تفاوت مهمی میان دارایی و بدهی مالیات انتقالی است.
دارایی مالیات انتقالی فقط تا میزانی قابل شناسایی است که وجود سود مشمول مالیات قابل استفاده در آینده محتمل باشد.
این موضوع مخصوصاً دربارۀ شرکت‌هایی که چند سال زیان‌ده بوده‌اند حساس است.
وجود زیان انباشته مالیاتی به‌تنهایی به معنی وجود یک دارایی واقعی و قابل بازیافت نیست.
باید شواهدی درباره توان شرکت برای ایجاد سود مشمول مالیات آتی وجود داشته باشد. استاندارد عواملی مانند سودآوری آتی، تفاوتهای موقتی مشمول مالیات موجود و علت ایجاد زیان را برای این ارزیابی مطرح میکند.
آیا مالیات انتقالی تنزیل میشود؟
خیر. حتی اگر انتظار داشته باشیم تفاوت موقتی چند سال بعد برگشت کند، دارایی و بدهی مالیات انتقالی طبق استاندارد ۳۵ تنزیل نمیشود.
بنابراین قرار نیست بدهی مالیات انتقالی پنج سال بعد را با ارزش فعلی جریان نقدی محاسبه کنیم.
آثار اجرای استاندارد ۳۵ در سود و زیان سنواتی چه وضعیتی دارد؟
اجرای استاندارد ممکن است در برخی شرایط موجب تعدیل مانده‌های ابتدای دوره یا سود انباشته شود.
اما از نظر مالیاتی، بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ تصریح کرده است آثار سود و زیان سنواتی ناشی از رعایت استاندارد ۳۵، از جمله آثار انباشته ناشی از تغییر در رویه، با رعایت مواد ۹۴ و ۱۰۶ به‌خودی‌خود مؤثر بر درآمد مشمول مالیات نیست.
یعنی:
تغییر سود انباشته به علت اجرای استاندارد ۳۵ = الزاماً درآمد یا هزینۀ مالیاتی نیست.
مهم‌ترین ثبت‌های حسابداری مالیات انتقالی
ثبت دقیق به ماهیت رویداد بستگی دارد، اما برای فهم اولیه می‌توان چند حالت را در نظر گرفت.
ایجاد دارایی مالیات انتقالی در سود و زیان
مثلاً بابت تفاوت موقتی کاهندۀ مالیات:
دارایی مالیات انتقالی ـ بدهکار
درآمد مالیات انتقالی ـ بستانکار
اثر آن معمولاً کاهش هزینۀ مالیات دوره است.
برگشت دارایی مالیات انتقالی
وقتی مزیت مالیاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد:
هزینۀ مالیات انتقالی ـ بدهکار
دارایی مالیات انتقالی ـ بستانکار
ایجاد بدهی مالیات انتقالی
در یک تفاوت موقتی مشمول مالیات که مربوط به سود و زیان باشد:
هزینۀ مالیات انتقالی ـ بدهکار
بدهی مالیات انتقالی ـ بستانکار
اما اگر منشأ آن مثلاً تجدید ارزیابی باشد، اثر مالیاتی اولیه نیز متناسب با محل شناسایی تجدید ارزیابی در سایر اقلام سود و زیان جامع منعکس میشود.
تفاوت «مالیات جاری»، «مالیات انتقالی» و «هزینۀ مالیات بر درآمد»
این سه اصطلاح را نباید یکی دانست.
| عنوان | مفهوم |
| مالیات جاری | مالیات مرتبط با سود مشمول مالیات دوره طبق قانون مالیاتی |
| دارایی/بدهی مالیات انتقالی | اثر مالیاتی آینده تفاوتهای موقتی |
| هزینۀ مالیات بر درآمد | مجموع آثار مالیات جاری و انتقالی که طبق استاندارد در سود و زیان شناسایی میشود، با توجه به اقلام سنواتی و نحوۀ ارائه |
استاندارد نیز هزینۀ مالیات را متشکل از مالیات جاری و مالیات انتقالی می‌داند.
یک روش عملی برای اجرای استاندارد حسابداری ۳۵
برای یک شرکت واقعی، بهتر است اجرای استاندارد ۳۵ با یک فایل کار منظم انجام شود.
برای هر دارایی و بدهی این مراحل را طی کنید:
مرحلۀ اول: مبلغ دفتری را مشخص کنید
عدد مندرج در صورت وضعیت مالی یا کاربرگ مربوط را استخراج کنید.
مرحلۀ دوم: مبنای مالیاتی را تعیین کنید
اینجا باید به قانون مراجعه شود.
مثلاً برای دارایی استهلاک‌پذیر:
- مادۀ ۱۴۹؛
- ضوابط اجرایی استهلاک؛
- جدول دارایی‌های استهلاک‌پذیر؛
- سوابق استهلاک مالیاتی؛
- انتخاب‌های مؤدی طبق مادۀ ۱۹؛
- و سایر احکام خاص
باید بررسی شود.
مرحلۀ سوم: اختلاف را محاسبه کنید
مبلغ دفتری − مبنای مالیاتی
مرحلۀ چهارم: دائمی یا موقتی بودن را مشخص کنید
اگر اختلاف هیچگاه برگشت نمی‌کند:
دائمی است.
اگر در آینده برگشت میکند:
موقتی است.
مرحلۀ پنجم: نوع تفاوت موقتی را مشخص کنید
آیا مشمول مالیات است یا کاهندۀ مالیات؟
مرحلۀ ششم: نرخ قابل اعمال را تعیین کنید
نرخ مورد انتظار هنگام برگشت تفاوت موقتی را براساس قوانین لازم‌الاجرا بررسی کنید.
مرحلۀ هفتم: قابلیت بازیافت دارایی را ارزیابی کنید
برای دارایی مالیات انتقالی باید احتمال وجود سود مشمول مالیات کافی در آینده بررسی شود.
مرحلۀ هشتم: محل شناسایی را مشخص کنید
اثر مالیاتی باید متناسب با منشأ رویداد در:
- سود و زیان؛
- سایر اقلام سود و زیان جامع؛
- یا حقوق مالکانه
شناسایی شود.
نمونه کاربرگ مالیات انتقالی
| قلم | مبلغ دفتری | مبنای مالیاتی | تفاوت موقتی | نوع | نرخ فرضی | مالیات انتقالی |
| ماشین‌آلات | ۸۰۰ | ۷۰۰ | ۱۰۰ | مشمول مالیات | ۲۵٪ | بدهی ۲۵ |
| ذخیرۀ مرخصی | ۱۰۰ | صفر | ۱۰۰ | کاهنده مالیات | ۲۵٪ | دارایی ۲۵ |
| هزینۀ غیرقابل قبول دائمی | ـ | ـ | ـ | دائمی | ـ | ندارد |
این کاربرگ یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از اشتباه در اجرای استاندارد ۳۵ است.
مهم‌ترین اشتباهات در اجرای استاندارد حسابداری ۳۵
اشتباه اول: هر اختلاف حسابداری و مالیاتی را مالیات انتقالی بدانیم
خیر. ابتدا باید مشخص شود اختلاف دائمی است یا موقتی.
اشتباه دوم: بدهی مالیات انتقالی را بدهی به سازمان امور مالیاتی بدانیم
بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ به‌صراحت این برداشت را رد کرده است.
اشتباه سوم: برای همۀ تفاوت‌ها نرخ ۲۵ درصد اعمال کنیم
نرخ باید مطابق نرخ قابل اعمال هنگام برگشت تفاوت و با توجه به قوانین لازم‌الاجرا تعیین شود.
اشتباه چهارم: دارایی مالیات انتقالی زیان را بدون بررسی سودآوری آینده ثبت کنیم
وجود زیان مالیاتی به‌تنهایی برای شناسایی دارایی کافی نیست.
اشتباه پنجم: مالیات پرداختنی اظهارنامه را با هزینۀ مالیات صورت‌های مالی یکی بدانیم
مالیات پرداختنی بر اساس قانون محاسبه میشود؛ اما هزینۀ مالیات صورت‌های مالی تحت تأثیر مالیات انتقالی نیز قرار می‌گیرد.
اشتباه ششم: فقط به جدول استهلاک نگاه کنیم
برای تعیین مبنای مالیاتی باید علاوه بر جدول، ضوابط اجرایی مادۀ ۱۴۹، زمان بهره‌برداری، سوابق استهلاک و انتخاب‌های قانونی مؤدی نیز بررسی شود.
جمع‌بندی؛ فلسفۀ استاندارد ۳۵ در یک جمله
اگر بخواهیم تمام این مقاله را در یک جمله خلاصه کنیم:
استاندارد حسابداری ۳۵ می‌خواهد آثار مالیاتی آینده اختلاف میان ارزش‌های حسابداری و مبانی مالیاتی امروز را در صورت‌های مالی نشان دهد.
قانون مالیاتی همچنان تعیین میکند:
چه مبلغی درآمد مشمول مالیات است و چه میزان مالیات باید پرداخت شود.
اما استاندارد ۳۵ می‌پرسد:
آیا اتفاقاتی که امروز در حسابداری و مالیات به شکل متفاوتی شناسایی شده‌اند، در آینده باعث مالیات بیشتر یا مالیات کمتر خواهند شد؟
اگر پاسخ مثبت باشد، وارد حوزۀ مالیات انتقالی می‌شویم.
بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ سازمان امور مالیاتی نیز مرز این دو نظام را به‌خوبی مشخص کرده است: اجرای استاندارد ۳۵ به‌خودی‌خود مأخذ مشمول مالیات را تغییر نمی‌دهد و حساب‌های دارایی و بدهی مالیات انتقالی اساساً ابزارهای گزارشگری مالی هستند، نه جایگزین قواعد قانونی تعیین مالیات.
منابع و مستندات قانونی این مقاله
این مقاله با اتکا به منابع و مستندات زیر تهیه شده است:
- استاندارد حسابداری شماره ۳۵ «مالیات بر درآمد»؛
- راهنمای به‌کارگیری استاندارد حسابداری ۳۵ «مالیات بر درآمد»، تهیه‌شده توسط سازمان بورس و اوراق بهادار با همکاری سازمان حسابرسی؛
- نمونۀ به‌کارگیری استاندارد ۳۵ و ارائه اظهارنامۀ مالیاتی؛
- بخشنامۀ شماره ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۳/۱۰ سازمان امور مالیاتی با موضوع رفع ابهامات مالیاتی مرتبط با استاندارد حسابداری ۳۵؛
- مواد ۹۴، ۱۰۵، ۱۰۶، ۱۴۷، ۱۴۸ و ۱۴۹ قانون مالیاتهای مستقیم؛
- بند ۷ مادۀ ۱۴۸ درباره عدم پذیرش مالیات بر درآمد به‌عنوان هزینۀ قابل قبول؛ ماده 148
- بند ۱۲ مادۀ ۱۴۸ درباره استهلاک زیان مالیاتی احرازشده از درآمد سال یا سال‌های بعد؛ ماده 148
- مقررات و ضوابط اجرایی مربوط به هزینۀ استهلاک داراییها موضوع مادۀ ۱۴۹ قانون مالیاتهای مستقیم؛ فهرست دارایی های استهلاک پذیر
- بخشنامۀ شماره ۲۰۰/۹۶/۱۹پ مورخ ۱۳۹۶/۰۲/۱۳ درباره مادۀ ۱۹ اصلاحی مقررات استهلاک؛ بخشنامه 200_96_19پ
- جداول ۲۵گانه دارایی‌های استهلاک‌پذیر موضوع مادۀ ۱۴۹ قانون مالیاتهای مستقیم. جدول-استهلاکات
پرسش‌های پرتکرار این موضوع
استاندارد حسابداری ۳۵ چیست؟
استاندارد حسابداری ۳۵ با عنوان «مالیات بر درآمد» نحوۀ شناسایی، اندازه‌گیری، ارائه و افشای مالیات جاری و مالیات انتقالی را در صورت‌های مالی مشخص میکند.
مالیات انتقالی چیست؟
اثر مالیاتی آینده تفاوتهای موقتی میان مبلغ دفتری داراییها و بدهیها و مبنای مالیاتی آنهاست.
تفاوت موقتی با تفاوت دائمی چه فرقی دارد؟
تفاوت موقتی در آینده برگشت میکند؛ اما تفاوت دائمی هیچگاه از نظر مالیاتی جبران نمیشود. فقط تفاوتهای موقتی میتوانند منشأ مالیات انتقالی باشند.
دارایی مالیات انتقالی چیست؟
اثر مالیاتی قابل بازیافت در آینده است که میتواند از تفاوتهای موقتی کاهندۀ مالیات، زیان مالیاتی استفادهنشده یا اعتبار مالیاتی استفادهنشده ایجاد شود.
بدهی مالیات انتقالی چیست؟
اثر مالیاتی قابل پرداخت در دورههای آینده است که در نتیجه تفاوتهای موقتی مشمول مالیات ایجاد میشود.
آیا بدهی مالیات انتقالی همان بدهی به سازمان امور مالیاتی است؟
خیر. بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ سازمان امور مالیاتی تصریح کرده است بدهی مالیات انتقالی لزوماً بدهی مالیاتی ابرازی مؤدی نیست.
آیا اجرای استاندارد ۳۵ درآمد مشمول مالیات را تغییر می‌دهد؟
صرف اجرای استاندارد خیر. مأخذ مشمول مالیات همچنان طبق قوانین مالیاتی تعیین میشود.
آیا هزینۀ مالیات بر درآمد، هزینۀ قابل قبول مالیاتی است؟
خیر. مطابق بند ۷ مادۀ ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات بر درآمد جزء هزینههای قابل قبول مالیاتی نیست.
آیا تجدید ارزیابی دارایی باعث مالیات انتقالی میشود؟
اگر تجدید ارزیابی مبلغ دفتری دارایی را افزایش دهد ولی مبنای مالیاتی به همان نسبت افزایش پیدا نکند، ممکن است بدهی مالیات انتقالی ایجاد شود.
آیا ثبت بدهی مالیات انتقالی بابت تجدید ارزیابی باعث تعلق مالیات به مازاد تجدید ارزیابی میشود؟
خیر. با رعایت شرایط تبصرۀ ۱ مادۀ ۱۴۹، بخشنامۀ ۲۰۰/۱۴۰۴/۳۰ تصریح کرده است شناسایی بدهی مالیات انتقالی موجب مشمول مالیات شدن افزایش ارزش ناشی از تجدید ارزیابی نمیشود.
آیا زیان مالیاتی میتواند دارایی مالیات انتقالی ایجاد کند؟
بله، اما فقط تا میزانی که استفاده از زیان از نظر مالیاتی و وجود سود مشمول مالیات کافی در آینده محتمل باشد.
برای محاسبۀ مالیات انتقالی استهلاک باید به چه مدارکی مراجعه کنیم؟
علاوه بر دفاتر و صورت‌های مالی، باید مادۀ ۱۴۹، ضوابط اجرایی استهلاک، جداول دارایی‌های استهلاک‌پذیر، سوابق استهلاک مالیاتی و در صورت لزوم انتخاب‌های قانونی مؤدی مانند مادۀ ۱۹ اصلاحی بررسی شود.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است
اولین تجربه یا سوال را شما بنویسید تا گفت‌وگو شروع شود.