مالیات املاک چیست؟ مالیات املاک و مستغلات

مالیات املاک از انواع مالیات مستقیم است که انواع درآمدها حاصل از ملک را شامل می‌شود.

مالیات املاک چیست؟ مالیات املاک از انواع مالیات مستقیم است که انواع درآمدها حاصل از ملک را شامل می‌شود. این نوع مالیات، در طبقه‌بندی مالیات‌های مستقیم قرار گرفته و مالیات بر اجاره املاک، مالیات بر مستغلات خالی و نهایتآ مالیات نقل و انتقال املاک و سرقفلی را شامل می‌شود. 

مالیات املاک، مالیاتی است که به درآمد تحصیل‌شده اشخاص حقیقی و حقوقی بابت اجاره مالیات املاک و مستغلات در ایران تعلق می‌گیرد. نحوه محاسبه این نوع مالیات عبارت است از کل مال‌الاجاره دریافتی، اعم از نقدی و غیرنقدی، پس از کسر بیست و پنج درصد بابت هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره است.

لازم به ذکر است که محل سکونت پدر، مادر یا همسر و فرزندان یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک، اجاری تلقی نمی‌شود و در صورتی که چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک یا افراد مذکور باشد یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد برای هریک از افراد مذکور از شمول مالیات بر درآمد اجاره خارج خواهد بود.

مالکان مجتمع‌های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا به اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته شوند در طول مدت اجاره از ۱۰۰ درصد مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف هستند. ما در ادامه این مقاله از آقای مالیات در مورد انواع مالیات املاک، مالیات مستغلات و نحوه محاسبه آن صحبت می‌کنیم پس همراه ما باشید.

بنر دوره کارشناسی، مشاور و وکیل مالیاتی

انواع مالیات املاک چیست؟

۱- مالیات بر درآمد اجاره

۲- مالیات نقل و انتقال املاک

مالیات مستغلات (اجاره)

۱- مالیات مستغلات یا اجاره دست اول: مالیاتی است که به درآمد املاک و مستغلاتی که از طرف مالک به اجاره واگذار می‌شود تعلق می‌گیرد، در واقع موجر مالک نیز می‌باشد.

۲- مالیات اجاره دست دوم: هر گاه مستاجر محل مورد اجاره را به غیر به اجاره واگذار نماید، مشمول مالیات اجاره دست دوم می‌باشد، در واقع موجر مالک نمی‌باشد.

ما به شما پیشنهاد می‌کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد محاسبه مالیات املاک و انواع آن محصول زیر را تهیه کنید.

روش های تعیین مالیات املاک چگونه است؟

۱- مالیات املاک از روی سند رسمی تعیین می‌شود.

۲- ماده ۵۴ درآمد اجاره بر اساس قرارداد اعم از رسمی یا عادی مبنای تشخیص مالیات قرار می‌گیرد و در مواردی که قرارداد وجود نداشته باشد یا از ارائه آن خودداری گردد و یا مبلغ مندرج در آن کمتر از هشتاد درصد (۸۰%) ارقام مندرج در جدول املاک مشابه تعیین و اعلام شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور باشد و نیز در مورد ماده (۵۴مکرر) این قانون، میزان اجاره بها بر اساس جدول اجاره املاک مشابه تعیین خواهدشد.

روش های تعیین مالیات املاک از روی سند رسمی طبق ماده ۵۴ درآمد اجاره است.

تبصره: در صورتی که مستأجر جزء مشمولان تبصره (۹) ماده (۵۳) این قانون باشد، اجاره پرداختی مستأجر ملاک تعیین درآمد مشمول مالیات اجاره خواهد بود.

تبصره: چنانچه براساس اسناد و مدارک مثبته معلوم شود اجاره ملک بیش از مبلغی است که مأخذ تشخیص درآمد مشمول مالیات قرار گرفته است، مالیات مابه‌التفاوت طبق مقررات این قانون قابل مطالبه و در صورت اعتراض مودی، پرونده قابل رسیدگی در مراجع حل اختلاف موضوع این قانون خواهد بود.

تبصره:در مواردی که درآمد اجاره واقعی کمتر از درآمد تعیین‌شده طبق مقررات این ماده باشد و مالیات تعیین‌شده مورد اعتراض مؤدی باشد، در این صورت پرونده قابل‌رسیدگی در مراجع حل اختلاف مالیاتی موضوع این قانون خواهد بود.

اگر به دنبال مشاور مالیاتی هستید تا از معافیت‌های مالیاتی املاک و نحوه محاسبه مالیات املاک با خبر شوید به صفحه مشاوره مالیاتی مراجعه کنید.

معافیت های پیش بینی شده مالیات اجاره

۱- محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی‌شود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود.

۲- درآمد شخص ناشی از اجاره از واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا یکصد و پنجاه متر مربع بنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست متر مربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف می‌باشد.

۳- مکان مجتمع های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف بنا به اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته شده یا می‌شوند، در طول مدت اجاره از ۱۰۰درصد مالیات بر درآمد اجاره معاف می‌باشند.

۴- شخص حقیقی که هیچ گونه درآمدی ندارد تا میزان معافیت مالیاتی درآمد حقوق که هر ساله سقف آن اعلام می‌گردد از درآمد مشمول مالیات سالانه مستغلات از مالیات معاف و مازاد طبق مقررات مشمول مالیات می‌باشد.

  • مشمولان این ماده بایستی اظهارنامه موضوع ماده فوق را تکمیل و به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک ارائه دهند.
  • در اجرای حکم این ماده حقوق بازنشستگی و وظیفه دریافتی و جوایز و سود ناشی از سپرده های بانکی درآمد تلقی نخواهد شد.
  • حکم این ماده در مورد فرزندان صغیری که تحت ولایت پدر باشند جاری نخواهد بود.

۵- هرگاه مالک خانه یا آپارتمان مسکونی، آن را به اجاره واگذار نماید و خود محل دیگری را برای سکونت خویش اجاره نماید در احتساب درآمد مشمول مالیات، میزان مال الاجاره ای که به موجب سند رسمی یا قرارداد می‌پردازد از کل مال الاجاره دریافتی او کسر می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله: مالیات بر خانه های خالی را نیز مطالعه کنید.

انواع مالیات نقل و انتقال املاک

  • مالیات نقل و انتقال ملک
  • مالیات انتقال حق واگذاری (سرقفلی)
  • مالیات بر درآمد حاصل از ساخت و فروش املاک
  • مالیات بر درآمد رضایت مالک یا حق مالکانه

انواع مالیات نقل و انتقال املاک به صورت مالیات انتقال حق واگذاری (سرقفلی) و ساخت و فروش املاک است.

الف) مالیات نقل و انتقال املاک: نقل و انتقال املاک به ماخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد مشمول مالیات می‌گردند.

ب) مالیات انتقال حق واگذاری املاک (حقوق صنفی و سرقفلی): انتقال حق واگذاری محل به ماخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق به نرخ دو درصد درتاریخ انتقال از طرف صاحب یا صاحبان حق مشمول مالیات می‌باشد.

تعریف حق واگذاری: حق واگذاری محل از نظر این قانون عبارت است از حق کسب یا پیشه یا حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل

ج) مالیات بر درآمد حاصل از ساخت و فروش:درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان حسب مورد مشمول مقررات مالیات بردرآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم این قانون خواهد بود.

تبصره ۱- اولین نقل و انتقال ساختمان‌های مذکور علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (۵۹) این قانون مشمول مالیات علی‌الحساب به نرخ ده درصد (۱۰%) به مأخذ ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال است. مالیات قطعی مؤدیان موضوع این ماده پس از رسیدگی طبق مقررات مربوط تعیین می‌شود.

تبصره ۲- شمول مقررات این ماده در خصوص ساخت و فروش ساختمان توسط اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آن نگذشته باشد.

تبصره ۳- شهرداری‌ها موظفند همزمان با صدور پروانه ساخت و همچنین در هنگام صدور پایان کار مراتب را به منظور تشکیل پرونده مالیاتی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط به ترتیبی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می‌گردد، گزارش کنند.

تبصره ۴- شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت از حکم مفاد این ماده مستثنی است.

د) مالیات بر درآمد رضایت مالک یا حق مالکانه: دریافتی مالک یا مالکین بابت اعلام رضایت نسبت به انتقال حق واگذاری محل (سرقفلی) یا اجاره بدون انتقال سرقفلی و یا تغییر شغل، مشمول مالیات به نرخ دو درصد موضوع ماده ۵۹ق.م.م می‌باشد.

اگر به مباحث مالیاتی علاقه مندید به شما پیشنهاد می‌کنم برای شرکت در تخصصی‌ترین دوره‌های مالیات به صفحه آموزش مالیات مراجعه کنید.

مهلت ارائه اظهارنامه املاک 

مؤدیان موضوع این فصل به استناد ماده ۸۰ ق.م.م مکلف اند اظهارنامه مالیاتی خود را در مورد حق واگذاری محل تنظیم و تا سی روز پس از انجام معامله و در سایر موارد تا آخر تیر ماه سال بعد به انضمام مدارک مربوط به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک ارایه و مالیات متعلق را طبق مقررات پرداخت نماید.

جرایم مالیاتی مرتبط با املاک چگونه است؟

۱- عدم ارایه اظهارنامه در موعد مقرر ده درصد مالیات متعقله

۲- عدم پرداخت مالیات در موعد مقرر معادل ۲/۵ درصد مالیات به ازای هر ماه دیر کرد.

۳- در صورتیکه مودیان موضوع ماده ۵۷، اظهارنامه خلاف واقع به ادارات امور مالیاتی ارایه نمایند علاوه بر مالیات متعلقه، یک برابر آن را نیز باید بعنوان جریمه پرداخت نمایند.

مبدأ احتساب جریمه در مورد مودیانی که مکلف به ارایه اظهارنامه مالیاتی هستند، نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت ارایه آن و نسبت به ما به الاختلاف از تاریخ مطالبه و در مورد مودیانی که از ارایه اظهارنامه خودداری نموده و یا اصولا مکلف به ارایه اظهارنامه نیستند، تاریخ انقضای مهلت ارایه اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب مورد می‌باشد.

برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله مالیات تکلیفی اجاره را نیز مطالعه کنید.

مدارک لازم جهت تشکیل پرونده مستغلات

  • تصویر سند مالکیت و بنچاق
  • تصویر شناسنامه و کارت ملی مالک یا مالکین
  • تصویر پایان کار
  • تصویر صورت مجلس تفکیکی
  • تصویر اسناد اجاری (رسمی- عادی)
  • تصویر گواهی حصر وراثت (در صورت ورثه ای بودن ملک)
  • تصویر وکالتنامه در صورت مراجعه وکیل

مدارک لازم جهت نقل و انتقال املاک (گواهی ماده ۱۸۷)

  • استعلام دفاتر اسناد رسمی (با ذکر نام خریدار)
  • تصویر سند مالکیت و بنچاق
  • تصویر شناسنامه و کارت ملی فروشنده و خریدار
  • تصویر پایان کار
  • تصویر پروانه تخریب و نوسازی و عدم خلاف در مورد املاک در دست ساخت
  • تصویر صورت مجلس تفکیکی
  • تصویر اسناد اجاری (رسمی- عادی)
  • تصویر گواهی حصر وراثت (در صورت ورثه ای بودن)
  • تصویر گواهی واریز مالیات بر ارث – تصویر وکالتنامه (در صورت مراجعه وکیل)
  • تصویر مبایعه نامه یا قولنامه در خصوص انتقال حق واگذاری محل

برای مطالعه بیشتر مقاله مالیات تکلیفی چیست را نیز بخوانید.

جمع بندی

ما در این مقاله در مورد مالیات املاک، مالیات مستغلات، معافیت‌های مالیات اجاره، مالیات نقل و انتقال املاک و همچنین جرایم مالیاتی املاک صحبت کردیم؛ اگر هنوز در مورد مالیات املاک سوال دارید در قسمت کامنت ها با ما به اشتراک بگذارید تا مشاورین متخصص مالیاتی ما در اسرع وقت به سوالات شما پاسخ دهند.


سوالات متداول مالیات املاک


انواع مالیات املاک کدام هستند؟

مالیات اجاره املاک، مالیات خانه های خالی، مالیات نقل و انتقال املاک از انواع مالیات املاک هستند.

انواع مالیات نقل و انتقال املاک کدام هستند؟

مالیات نقل و انتقال ملک، مالیات سر قفلی، مالیات بر درآمد حاصل از ساخت و فروش املاک ،مالیات بر درآمد رضایت مالک یا حق مالکانه از انواع مالیات نقل و انتقال املاک هستند.

جهت نقل و انتقال املاک چه مدارکی لازم است؟

استعلام دفاتر اسناد رسمی، تصویر سند مالکیت و بنچاق، تصویر شناسنامه و کارت ملی فروشنده و خریدار، تصویر پایان کار، تصویر صورت مجلس تفکیکی، تصویر اسناد اجاری رسمی و عادی، تصویر گواهی حصر وراثت، تصویر گواهی واریز مالیات بر ارث، تصویر مبایعه نامه یا قولنامه جهت نقل و انتقال املاک نیاز است.

 

5 دیدگاه برای “مالیات املاک چیست؟ مالیات املاک و مستغلات

  1. ناصر گفته:

    سلام ؛ اگر پدری منافع ملک خود را در مدت معلومی به فرزند خود واگذار نماید ( اجاره رایگان به فرزند ) اما ملک مذکور آموزشی باشد نه مسکونی ؛ آیا باز هم مشمول معافیت میشه ؟

    • آقای مالیات گفته:

      سلام وقت شما بخیر
      معافیت اجاره املاک موضوع تبصره ۱۱ماده ۵۳ صرفا مربوط به ملک مسکونی میباشد با کاربرد مسکونی.

  2. محمد گفته:

    با سلام و عرض ادب :
    لطفا در خصوص بند 1 از ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم و صدور گواهی ماده 187 سازمانها و شرکتهای دولتی توضیح بفرمایید و استثناعاتی که در این ماده قانون وجود دارد ، مثلا سازمان ملی زمین و مسکن چرا مشمول مالیات شده ؟ در حالیکه سازمانی دولتی میباشد!!؟؟
    بله در مواقعی این سازمان ، زمینهای متعلق به خود را واگذار و یا مجتمع ، یا پاساژ میسازد و چون درامد کسب میکنند مشمول مالیات هستند ، اما وقتیکه به نمایندگی از دولت قصد انتقال اراضی واگذار شده بر اساس قراردادی را دارند ، چرا مشمول مالیات قرار میگیرد ؟؟

    • آقای مالیات گفته:

      سلام وقت بخیر
      پاسخ شما: به موجب اساسنامه این شرکت دولتی است و در بخش موضوع فعالیت ضراحتا قید شده :
      واگذاری اراضی، املاک و مستحدثات ملکی مورد تصدی به عنوان معوض یا در قبال مطالبات اشخاص از سازمان از طریق مصالحه، تهاتر، معاوضه، فروش و اجاره دادن اراضی، املاک، مستحدثات ملکی مورد تصدی با رعایت مقررات مربوط و ضوابط شهرسازی و طرح های توسعه عمران.

      قانونا نباید مشمول گواهی ۱۸۷ ق.م.م باشد.

    • آقای مالیات گفته:

      سلام وقت بخیر
      پاسخ: به موجب اساسنامه این شرکت دولتی است و در بخش موضوع فعالیت ضراحتا قید شده :
      واگذاری اراضی، املاک و مستحدثات ملکی مورد تصدی به عنوان معوض یا در قبال مطالبات اشخاص از سازمان از طریق مصالحه، تهاتر، معاوضه، فروش و اجاره دادن اراضی، املاک، مستحدثات ملکی مورد تصدی با رعایت مقررات مربوط و ضوابط شهرسازی و طرح های توسعه عمران.

      قانونا نباید مشمول گواهی ۱۸۷ ق.م.م باشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *